De vader van Lara heeft Parkinson: een hersenaandoening waarbij bepaalde zenuwcellen afsterven en bewegen steeds moeilijker wordt. Lara en haar twee zussen ondersteunen hun ouders waar ze maar kunnen, maar liepen al snel tegen hun eigen grenzen aan. ‘Op m’n vrije dag zat ik steeds vaker in de auto om m’n vader naar het ziekenhuis te rijden. Ik voelde dat ik daar niet meer aan kon voldoen. Of niet meer aan wilde voldoen… Dat klinkt cru, maar ik heb ook een leven naast de zorg. We hebben drie pubers thuis, waarvan er eentje autisme en epilepsie heeft. Dat vraagt om tijd en aandacht. Ik dacht steeds vaker: Hoe ga ik dit allemaal combineren?’

Complex werk dat om focus vraagt

Het werk van Lara is complex en vraagt veel focus. Door de situatie met haar vader was Lara er steeds vaker niet bij met haar hoofd. ‘Ik was veel met m’n eigen gevoel aan het stoeien. Dan was ik de dag ervoor wat kortaf geweest tegen m’n moeder en dacht ik: Waarom was ik nou zo onaardig? Dat wil ik toch helemaal niet… Ook appjes met een hulpvraag kunnen lastig zijn. Laatst was m’n vaders band lek. Hij had geprobeerd het zelf op te lossen, maar dat was niet gelukt. Ik ben op het werk, dus ik kan het niet oplossen. Maar ik denk er wél aan.’

Weerstand

Door de ziekte van haar vader neemt Lara’s moeder steeds meer zorg op zich. ‘Mijn vader is 83, m’n moeder 77. Ze is nog mobiel en vindt dat ze alles zelf kan, maar de combinatie tussen het huishouden en de zorg voor mijn vader is gewoon veel. Toen ik vorig jaar op vakantie was, heeft ze iedere dag een beroep gedaan op m’n zus. Die zat er helemaal doorheen toen ik terugkwam. Ook bij mij kwam er steeds vaker weerstand op. M’n werk, het huishouden, de zorg voor de kinderen; het is gewoon veel. Ik raakte de motivatie om m’n ouders te helpen echte een beetje kwijt. Dat vond ik vreselijk, want natuurlijk wil je dat niet. Door al die factoren voelde ik: Als ik nu niet aan de bel trek, word ik ziek of val ik uit.’

Ik voelde: Als ik nu niet aan de bel trek, word ik ziek of val ik uit.

Formele en informele steun

Gelukkig wist Lara door haar werkgever van ons bestaan. ‘Ik heb op een vrijdag contact met jullie gezocht en werd een paar uur later gebeld door een coach. Ik was blij verrast dat dat zo snel ging. De coach heeft uitgebreid de tijd voor me genomen en van a tot z uitgelegd welke mogelijkheden we allemaal hebben. Naast officiële ondersteuning zoals thuiszorg vanuit de Wmo en Wlz heeft ze me uitgelegd welke informele opties we hebben. Zo zijn er in veel dorpen vrijwilligers die bewust te veel koken en een deel ervan afstaan. Of er zijn vrijwilligers die een paar uurtjes langskomen zodat de mantelzorger even iets voor zichzelf kan doen. Ik wist helemaal niet dat dat soort dingen bestaan.’

Gedragen worden

‘Wat mij heel erg raakte, was dat de coach op het einde van ons gesprek zei: ‘Je mag me dit weekend dag en nacht bellen.’ Dat was helemaal niet nodig maar ik voelde me daardoor heel erg gesteund. Na het eerste belletje hebben we nog een paar keer contact gehad. Voor mijn zussen en mij was dat ontzettend waardevol. Parkinson wordt alleen maar erger. Door de coaching weet ik nu waar we in de verschillende fases terechtkunnen. Daardoor word ik niet meer zo meegezogen in de situatie, maar heb ik er grip op. Er zijn instanties die ons kunnen helpen, er zijn mensen die er straks voor ons zijn. Door dat besef voel ik me meer gedragen.’

Eerlijk zijn op het werk

Zo’n twee weken na de coaching heeft Lara haar situatie besproken met haar leidinggevende. ‘Op het moment kunnen we de zorg voor mijn vader nog goed opvangen, maar dat gaat wellicht ooit veranderen. Als dat zo is, moet m’n werkgever ervan afweten. Ik wilde op tijd open zijn daarover.’ Ook met een paar collega’s heeft Lara gepraat. ‘Als het thuis even lastig is, kan ik daar eerlijk over zijn. Dat lucht op. Vaak kan ik het daarna wat makkelijker loslaten en me weer concentreren op het werk.’

Lara wil andere medewerkers die mantelzorgen meegeven op tijd om hulp te vragen. ‘Check gewoon even in bij Fello: Zie ik het goed, ben ik aan het mantelzorgen? Wat kan ik nu al doen om de situatie te verlichten? En wat kan ik later doen? Hoe eerder je om hulp vraagt, hoe kleiner de kans dat je vastloopt. Echt: doe het.’